อาการ โรคฉี่หนู โรคฉี่หนู+ข่าวน้ำท่วม โรคฉี่หนู น้ําท่วม

11 กค. 55     673

โรคฉี่หนู น้ําท่วม ข้อวินิจฉัยการพยาบาล โรคฉี่หนู แผนพับเกี่ยวกับโรคฉี่หนู

รู้สู้โรค “ฉี่หนู” เชื้อร้ายที่มากับน้าท่วม

     เตือนชาวบ้านระวังโรคฉี่หนู ผู้ที่มีบาดแผลให้หลีกเลี่ยงการย่าน้า ผู้ปกครองไม่ควรปล่อยให้เด็กๆ ลงเล่นน้าโดยเด็ดขาด เนื่องจากเชื้อแบคทีเรียเลปโตสไปร่า สาเหตุโรคฉี่หนู สามารถชอนไชผ่านทางบาดแผล รวมถึงเยื่อเมือกต่างๆ เช่น ตา ปาก หรือช่องทางเดินปัสสาวะ แนะคนที่มีอาการไข้ขึ้นสูง ปวดเนื้อปวดตัว ตาอักเสบแดงสู้แสงไม่ได้ ในช่วงนี้ให้รีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอาการ ย้าหากอยู่ในพื้นที่น้าท่วมต้องแจ้งข้อมูลให้แพทย์ทราบในทันที

     ภาวะฝนที่ตกหนักจนเป็นเหตุให้เกิดน้าท่วมในหลายพื้นที่ของประเทศไทยขณะนี้ ไม่เพียงส่งผลให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อนอย่างหนักแล้ว ภาวะน้าท่วมขังยังนามาซึ่งโรคร้ายหลายชนิด ยิ่งเฉพาะโรคฉี่หนูที่มีการระบาดหนักและมีรายงานการเสียชีวิตทุกปี

     ดร.นาชัย ชีววิวรรธน์ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ ที่ปรึกษาด้านวิชาการศูนย์สื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย สวทช. กล่าวว่า โรคฉี่หนูในประเทศไทยพบระบาดรุนแรงมากในช่วงฤดูฝน ยิ่งเฉพาะในเดือนกันยายนถึงพฤศจิกายน ซึ่งเป็นผลมาจากการที่น้าฝนชะล้างเอาเชื้อโรคจากสิ่งแวดล้อมเข้ามารวมกันอยู่ในบริเวณน้าท่วมขัง โดยโรคฉี่หนูเป็นโรคระบาดในคนที่ติดต่อมาจากสัตว์ มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรียชื่อ เลปโตสไปรา (Leptospira sp.) เป็นเชื้อที่อยู่ในปัสสาวะของสัตว์พาหะซึ่งไม่ใช่แค่หนู แต่ยังรวมถึงวัว ควาย หรือสัตว์เลี้ยงใกล้ตัวอย่าง แมว และสุนัข เป็นต้น การติดเชื้อมักเกิดขึ้นผ่านทางบาดแผลที่เกิดจาการแช่น้าเป็นเวลานานๆ โดยเชื้อแบคทีเรียจะชอนไชเข้าสู่ผิวหนัง อีกทั้งยังผ่านเข้าทางเยื่อเมือก เช่น ตาและปาก ฉะนั้น ผู้ปกครองจึงไม่ควรปล่อยให้เด็กๆ ลงเล่นน้าที่ท่วมขัง เพราะเสี่ยงติดเชื้อโรคนี้ ซึ่งอาจมีผลร้ายแรงทาให้เสียชีวิตได้

     สาหรับอาการที่เกิดขึ้นกับผู้ติดเชื้อโรคฉี่หนู มี 2 แบบ คือ แบบที่ไม่รุนแรง จะมีอาการคล้ายไข้หวัดธรรมดา ปวดหัว ตัวร้อน ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ซึ่งเป็นอาการที่ไม่ต่างจากโรคติดเชื้ออื่นๆ อีกหลายชนิด แต่ในกรณีที่มีอาการรุนแรง เชื้อจะเข้าไปอยู่บริเวณที่ร่างกายไม่มีภูมิคุ้มกัน เช่น ลูกตา จะทาให้มีอาการตาอักเสบแดง น้าตาไหล สู้แสงไม่ได้ หากเชื้อเข้าไปอยู่ในสมองจะทาให้มีอาการเพ้อ ไม่รู้สึกตัว และ

     ถ้าเชื้ออยู่ในท่อไต จะทาให้ไตวาย ที่สาคัญเมื่อมีการติดเชื้อทั่วร่างกายจะทาให้มีเลือดออกในร่างกาย ซึ่งเป็นสาเหตุให้ผู้ติดเชื้อเสียชีวิต

     ดร.นาชัย กล่าวว่า สาเหตุที่ทาให้มีผู้เสียชีวิตเนื่องจากโรคฉี่หนูมากในทุกปี อาจเนื่องมาจากอาการของโรค ซึ่งในเบื้องต้นจะคล้ายกับโรคไข้หวัดธรรมดา หรือโรคติดเชื้อที่มีสาเหตุมาจากเชื้อโรคอื่นๆ ที่พบมากในฤดูฝนหรือพบในบริเวณที่ประสบปัญหาน้าท่วม จึงยิ่งทาให้การวินิจฉัยโรคเป็นค่อนข้างยาก ดังนั้น การตรวจวินิจฉัยอย่างแม่นยาในห้องปฏิบัติการจึงเป็นวิธีการที่ให้ข้อสรุปได้ชัดเจนว่า ผู้ป่วยติดโรคฉี่หนูหรือไม่ ซึ่งปัจจุบันมีนักวิทยาศาสตร์ที่สามารถคิดค้นและพัฒนาชุดตรวจโรคฉี่หนูในเวลาอันสั้นได้สาเร็จ อาทิ พญ. สุทธิพันธ์ สาระสมบัติ กับ ดร. ปัทมา เอกโพธิ์ คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล พัฒนาชุดตรวจโรคฉี่หนูที่มีความแม่นยาต่อสายพันธุ์ที่พบในประเทศสูงและให้ผลการตรวจที่เที่ยงตรง ทั้งยังได้รับความนิยมและมีหลายหน่วยงานนาไปใช้งานจริงแล้ว เช่น ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ จ.นครราชสีมา และภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล เป็นต้น ขณะที่ ศ.ดร. วันเพ็ญ ชัยคาภา ได้พัฒนาเทคโนโลยีชุดตรวจโรคที่สามารถตรวจเชื้อโรคฉี่หนูได้ทุกสายพันธุ์ โดยใช้หลักการตรวจโปรตีนที่พบเฉพาะในผู้ติดเชื้อโรคฉี่หนู ซึ่งเป็นวิธีที่แม่นยาและใช้เวลาในการวินิจฉัยเพียง 2 ชั่วโมงเท่านั้น มีการนาใช้ในโรงพยาบาลหลายแห่ง เช่น โรงพยาบาลขอนแก่น อีกทั้งล่าสุด นพ.ดร.อมรพันธุ์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ร่วมกับศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ พัฒนาชุดตรวจโรคฉี่หนูที่สังเคราะห์จากอนุภาคทองคาขนาดเล็กระดับนาโนเมตร สาหรับตรวจหาโปรตีนที่จาเพาะต่อแบคทีเรีย Leptospira spp. ทาให้การตรวจเป็นไปอย่างแม่นยาและมีความรวดเร็วมากยิ่งขึ้น

     อย่างไรก็ดี แม้จะมีชุดตรวจโรคฉี่หนูที่สามารถวินิจฉัยโรคได้อย่างรวดเร็วและแม่นยาเพียงใด แต่หากใช้ตรวจผู้ป่วยไม่ทันการณ์ก็เป็นสาเหตุนาไปสู่การเสียชีวิตได้ ดังนั้น ผู้ป่วยที่มีอาการไข้ขึ้นสูง ปวดเนื้อ ปวดตัว และเป็นกลุ่มเสี่ยง คือ อยู่ในบริเวณน้าท่วมขัง เล่นน้า หรือย่าน้าในช่วงนี้ ให้รีบแจ้งข้อมูลกับแพทย์ทันที เพื่อให้เกิดการตรวจและวินิจฉัยอย่างถูกต้อง

ที่มา : เว็บไซต์ nstda.or.th